آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )

324

سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )

تمام درباريان با كمال ميل هديه قبول مىكنند و رشوه مىپذيرند ، البته بيش از همه همين صدر اعظم ، زيرا نه‌تنها ثروت و كليه شئون مملكت در دست اوست ، بلكه در بسيارى از موارد مهم حقوقى مىتوان از نفوذ او استفاده كرد . صدر اعظم افراد را اگرچه مايل نباشند ، ( حتى سفراى خارجى را ) وادار به دادن رشوه و تعارف مىكند ؛ چنين عملى مسلما با موافقت شاه انجام مىگيرد . او نه‌تنها شاه را وارث اموال و دارائى خود كرده است ، بلكه در طول سال چندين بار در مراسم رسمى هداياى گرانبها به شاه پيشكش مىكند و به همين جهت ساير بزرگان نيز به او تأسى مىكنند و شاه را با تعارفاتى راضى و خشنود مىسازند . باتوجه به اين موضوع شاه داراى گاوى شيرده است كه اين گاو تمام دارائى و هستى مملكت را ظالمانه مىخورد و شاه او را مىدوشد . 2 - قورچىباشى : فرمانده بيش از ده يا دوازده هزار كماندار كه در سراسر مملكت به عنوان افراد آزاد زندگى مىكنند و زمانى كه جنگ آغاز شد بايد فورا در محل خدمت حاضر شوند و تحت فرماندهى قورچىباشى وظايف خود را انجام دهند . 3 - مهتر : « 1 » يا مستخدم مخصوص شاه ، يك مرد اخته است كه به طور دائم در مجالس

--> ( 1 ) - Meheter تذكرة الملوك صفحه 19 : « . . . و خدمت مهترى ركيب‌خانه نيز با خواجه‌سرايان معتبر بوده و خدمت نزديك و نگاه داشتن قابلق دستمال مختص مهتران ركاب‌خانه است » سفرنامه كمپفر صفحه 101 : « مهتر در ضيافت‌ها بلافاصله نزديك شاه مىايستد . . . وى وظيفه دارد كه از شخص شاه مواظبت كند ، غذاى او را بچشد سفره او را بچيند ، تخت خواب او را بگستراند و پوشاك او را نگهدارد و حفظ و حراست كند خيلىها در حسرت مقام مهتر هستند زيرا شغل وى ايجاب مىكند كه مدام در ملازمت شاه باشد . . . » - م